Estás navegando por los archivos mensuales para mayo 2009.
Gaurkoan blogari azken errepasoa eman eta gehigarri batzuk gehitu dizkiot. Hau ez da azken agur testua ordea, publizitateari buruz, eta bere eraginkortasunari buruz noski, informazio gehiago batu eta gaian sakontzeko blog hau erabiltzen jarraitzeko asmoa dut izan ere.
Orainartekoa interesgarria izango zaizuelakoan…
Publizitatearen limiteen inguruan aritu gara aurreko ariketan. Publizitateak gizartean duen eragina dela eta zorrozki arautua dagoela ikusi dugu, baina arauen barruan dauden iragarkiek praktika onak bultzatzen al dituzte?
Gizartean nagusi den gaia da berdintasunarena esateko. Publizitateak maiz estereotipoak erabiltzen dituela jakin badakigu, baina publizitatea sexista al da? Igartzen al dugu sexista dela? Ohikoa al da?
Emakundek publizitate sexista antzemateko irizpide batzuk proposatzen ditu eta horren arabera, iragarki ezberdinak epaituko ditugu. Ondorengo 15 iragarkiak aleatorioki aukeratuak izan dira:
Gallina blanca: Iragarki honetan gizonezkoa eta emakumezkoa, biak agertzen dira sukaldean. Hala ere, neskak gaiari buruz gehiago dakiela iruditzen zait niri, eta bere dieta zaindu nahi duela jakiak plantxan eginaz. Beraz, bikote honek gure gizarteko topikoak jarraitzen dituela iruditzen zait. Ez nuke publizitate sexista denik esango, etxeko lanak ez dira emakumearen eginkizun bakarrik, baina topikoak erabiltzen dira eta honek ez du berdintasunera bidean laguntzen.
LMN: Iragarki osoan zehar gizonezkoak bakarrik agertzen dira. Indiako gizartea ezaguturik, badakit agresiboa izango litzakeela emakumeak hondartzan erakustea, baina emakumezkoen presentzia guztiz ezabatzea ez dut egoki ikusten. Emakunderen irizpideen artean ez da emakumeen desagerpena ageri, baina nire ustez, gizonezkoen presentzia hutsak beraien garrantzia azpimarratzen du eta emakumeak aintzat ez hartzeak, gutxietxi.
Intel: Marka honek gizonezko eta emakumezkoen arteko oreka bilatu duela iruditzen zait. Irudi guztietan berdin agertzen dira gizonezkoak eta emakumezkoak: lan berak egiten, postura eta altuera berdinetan… Hori dela eta, ez nioke garrantziarik emango gizonezko batek aurkitzeari produktua eta Emakundek irizpide ontzat hartzen dituen bi ezaugarriak betetzen dituela esango nuke: praktika ona egiten du beraz.
Simyo: Lehenengo aldiz ikustean, iragarkiak mezu sexistarik zabaltzen ez duela badirudi ere, ondo begiratuz gero, pare bat plano aipagarri agertzen dira. Lehenengoa bi neska azafata modura agertzen direna eta ondoren neska baten eskotea. Honek, mezua zaindu ez dutela edo emakumearen erabilera ez zilegia egiten saiatu direla adierazten du. Bigarrena izango balitz, egia da gizonezko itxusia dela protagonista eta inguruko emakume guztiak ederrak direla: dena den, hau onartzea gehiegi iruditzen zait. Publizitate sexistatzat joko nuke emakumearen gorputza edo honen zati bat erakusten duelako inongo beharrik gabe, bere edertasuna azpimarratu.
Euskaltel: Gizonezko eta emakumezkoak maila berean agertzen diren iragarkia da hau. Bien garrantzia eta rola berdina da gainera, beraz beraien presentzia parekatuagatik, praktika oneko iragarkia iruditzen zait.
Euskaltel: Protagonistak gizonezko bat eta emakumezko bat badira ere, iragarkiak ez du esfortzu berezirik egin bien arteko parekotasuna lortzeko. Emakumeak neurtzen du Mimosin-en goxotasuna eta gizonezkoak agurtu marinela edo pilak iragartzen dituen untxia atera. Gainera, aukeratu diren iragarkietako protagonista gehienak etxerako produktuekin lotzen ziren. Praktika neutroa egiten du beraz, mezu sexista zehatzik zabaldu gabe, baina berdintasunaren alde egin gabe modu berean.
Orangina: Ez dut iragarkiaren azken mezua ulertu, beraz ez dakit zer adierazi nahi izan duten iragarleak. Dena dela, emakumezkoak iena modura erakusteak nahikoa azaldu dit: ihenak animalia gaizto eta sarraskijaleak kontsideratzen dira. Jarrera hau emakumearekin parekatzeaz gain, burla egiten die emakumeei beren par egiteko moduagatik eta hauek gutxiesten ditu beren ardura bakarra erropa eta lagunak balira bezala. Emakumearen eremua edo ardura mugatzen duela iruditzen zait, publizitate sexista da beraz.
Caja Granada: Iragarki honek ez du bere baitan sexismorik hartzen: ez praktika on ezta txar bezala. “Personas” hitza erabiltzen du “hombres” beharrean baina amaieran “bienvenido” ere aipatzen du. Iragarki neutroa izango litzake beraz, gaia kontuan hartu ez duena.
Chanel: Iragarkiak gizonezko eta emakumezko baten arteko bilatze eta jarraipen istorioa kontatzen du: ez da bat bakarrik bestearen atzetik dabilena. Hala ere, plano batean emakumezkoa ohe barruan biluzik agertzen da eta istorioarekin bat ez datorrela iruditzen zait. Insinuazio onekin beraz, emakumezkoaren edertasuna azpimarratu nahi da, gizonezkoarekin egiten ez denean. Hori dela eta, irgarkiak emakumezkoaren gorpuntza beharrik gabe erabiltzen duela iruditzen zait eta iragarki sexistatzat joko dut.
Bancaja: Klasean protagonistak bi emakumezko jotzen dituela esan bada ere, nik ez dut emakumezkorik bilatu iragarki osoan. Hori dela eta, ekonomia gizonezkoen alortzat hartu eta emakumearen esistentzia ezeztatzen dela iruditzen zait. Egokiagoa litzateke protagonista emakumezkoa ere joko balu, baina ziur, orduan arazoak izango lituzkeela, emakumezkoaren babeserako legea zorrotza baita oso.
Kasu honetan, honelako legeek berdintasunean ez dutela laguntzen eta emakumezkoa babesteak iragarkitik desagertaraztea bultzatu duela ikusi dezakegu. Neutrotzat izendatuko dut, arauaren berri dudalako eta ziur nagoelako hori aintzat hartuta kendu dutela emakumezkoa iragarkitik.
Canal +: Iragarki hau ginozekoei zuzendua dago, beraiek direlako bezero potentzialak: topikoa izan liteke, baina errealitatea ere bai. Emakumezkoren bat identifikatua sentituko balitz, iragarkiak ez du erreferentzia zehatzik egiten gizonezkoengan, edonor senti daiteke bezero potentziala beraz. Iragarkia neutroa da nire ustetan, emakumezkoak futbolean izan dezaketen interesa ez duelako azaltzen, baina ez delako gizonezkoei soilik zuzentzen.
Coca Cola: Iragarki honek ere ez du ez aldeko ezta kontrako mezurik zabaltzen nire ustetan. Neutroa dela iruditzen zait, gizonezkoak eta emakumezkoak elkarrekin dantzan agertzen badira ere, nesken dantza egiteko modua (edo boteila eustekoa) eta hauek erakusteko planoak topikoak direlako. Ez du ez kontra, ezta alde egiten beraz.
Trina: Hiru protagonistak gizonezkoak dira, baina marka honek kanpaina berean emakumezkoa protagonista den iragarkia ere egin du. Hau alde batera utziaz, emakumezkoen eta gizonezkoen presentzia berdina eta parekatua dela iruditzen zait, praktika hona egin du beraz berdintasunaren alde.
Mahou: Iragarki honetan ere ez dira emakumeak agertzen. Garagardoa eta arrantza gizonezkoen kontua dela dirudi, ez du berdintasunean laguntzen beraz. Hala ere, publizista modura, targeta gizonezkoa bada, ulertu dezaket mezua beraiei bakarrik zuzentzea. Hori dela eta neutroa kontsideratuko det.
Madrid 2016: Iragarkian aipatzen diren kirolari guztiak eta korrikalariak gizonezkoak dira, ez du beraz berdintasunaren aldeko lanik egiten iragarleak. Neutroa iruditu zait.
Iragarki hauek guztiak kontuz aztertu ostean ateratako ondorioak dira hauek. Askotan ez gara ohartzen iragarkian gizonekoak bakarrik agertu direnik, ezta iragarleak berdintasunaren alde esfortzu berezia egin duenik ere.
Zaila egiten zait niri iragarki sexista edo praktika oneko izendatzea. Emakunderen irizpideek bidea erakutsi dezakete, baina iragarki bakoitza banan bana aztertu beharko litzake, hainbat produktu edo kanpaina emakumezkoei edo gizonezkoei soilik zuzentzea errealitatea baita, zaharrei edo hiritarrei zuzentzen zaien moduan. Errazagoa eta agian egokiagoa egiten zait niri topikoen erabilera aztertzea.
Dena dela, publizitateak eragin handia izan dezakeela iruditzen zait berdintasunera bidean eta zenbait iragarle hasi badira ere, oraindik lan handia dugula egiteko.
Klasean publizitatearen zeharkako ondorioez aritu gara. Hain zuzen publizitateak gizartean duen eragina dela eta, publizitatearen gaineko kontrol zorrotzaz. Gai honetan sakontzeko, “Los límites de la publicidad” irakurri dugu eta ondorengoa da nire hausnarketa:
Publizitate bati eginiko salaketa kaltegarria da, salaketa horrek funtsik ez badauka ere. Hasteko iragarki hori hedatzeaz uzten delako eta beraz markaren presentzia desagertzen delako. Honetaz gain, albiste hauek ez dira onuragarriak izaten markaren irudiarentzat, iragarleek beraiek bultzatuak izan direneko susmoa agertzen bada ere kasu batzuetan. Medioetan presentzia garrantzitsua da, baina presentzia horrek markaren irudia zikintzen badu, presentzia markaren kontra joango da eta urteetan eraikitako irudia bertan bera geratu daiteke.
Hau guztia markaren irudiak duen garrantziarekin lotzen badugu, zenbaterainoko eragina izan dezakeen konturatuko gara. Izan ere, gaur egun produktuen aukeraketan ez ezik, produktuen erosketa ere markak adierazten duenagatik erabakitzen da neurri handi batean. Markak urteetan adierazi nahi izan duenaren kontra salatzen bazaio, kontsumitzaile eta bezero potentzial askok marka horren irudia aldatuko dute eta irudi berria ez badoa beraiekin bat, ez dute berriro kontsumituko, produktua gustoko izanda ere.
Iragarlea errugabe izanda ere, bere markarengan izugarrizko eragina izango du salaketak eta funtsik gabea izan dela erakusten lortzen bada ere, askotan mezu berria ez da helaraziko. Helarazten den kasuetan ere, batzuetan ez da bezeroarenganaino iristen, hedabideek ez dutelako epaiketaren emaitzan, epaiketan bertan bezainbeste interes jarri. Beste kasu batzuetan berandu helarazten da, ordurako bezeroak aldatu duelako markaren irudia eta ez duelako berehalakoan berreskuratuko lehengo konfiantza.
Hori dela eta, garrantzitsua da iragarleentzat beren publizitatea zaintzea eta Atocontrol moduko erakundeen zerbitzuez baliatzea, publizitateak eragin positiboa izan dezan eta ez dadin beren kontra zuzendu.
non dago publizitatearen muga?
Dena den, askotan gizartea kritikoagoa da publizitatearen edukiekin, beste hainbat edukiekin baino. Telebistan esaterako, sexua edo biolentzia ohiko edukiak dira eta publizitatean ordea izugarrizko eskandaluak sortzen ditu. Artikuluan, pelikula eta publizitatearen arteko desberdintasun modura, TB ager daitezen batzuk ordaindu egin behar dutela eta beste batzuk kobratu egiten dutela aipatzen da. Nire ustez ordea, argudio honek publizitatearen alde egin beharko luke. Izan ere, ni kritikoagoa izango nintzake finantzatu beharreko edukiarekin, hedatze hutsagatik kobratuko dudanarekin baino.
Beraz, publizitateak jasaten duen diskriminazioa, gizartean duen irudi eta uste txarrarekin lotuko nuke nik. Historian zehar zabaldu dituen uste oker eta gezurrek eta bere izaera erasokorrak eraiki du nire ustetan irudi hau. Kapitalismoaren tresnatzat hartzen da eta bere saltzeko helburuak, txarra dela sinestarazi du askotan.
Legea gizartearen beharretara eta honen arabera eraikitzen da. Hori dela eta, arauak zorrotzagoak dira publizitatearekiko, gainerako medioekiko baino. Gizarteak gehiago behatu eta kritikatzen du susmo txarrez ikusten duena eta erreklamazio gehiago jasotzeak, arauak zehaztu eta zorroztea dakar.
Honek guztiak egoera paradoxiko batera eraman gaitu. Hain da zorrotza publizitatearen legea, produktu batzuk iragartzea debekatu baituen. Produktu hauek saltzea zilegi da beraz, baina ezin dira iragarri!
ezin dira iragarri, baina saldu daitezke
Egoerak ez du oso logikoa ematen hasiera batean, izan ere, produktu guztiek dute beren lekua publizitatetik kanpo eta medioetan agertzen ez badira ere, ziur saltokietan, jendeak erabiltzen dituenean… beren irudia azaleratzen dutela. Beraz, zergatik kendu medioetatik? Jendeak medioetan agertzen dena errepikatzen duela uste delako! 
Osasunaren kontrako ohitura edo produktu hauek desagertu daitezen medioetan beren erabilera galarazi da. Iragarleak ez dira bere horretan geratu ordea. Beren irudia zabaltzeko bide “berriak” topatu dituzte, arauen barruan publizitatea egin ahal izateko. Legeak aipatzen ez duen esparru horietako bat babesletza da esaterako. Horregatik babesten dituzte azkenaldian alkoholak eta tabakoak kultur eta kirol jardunaldiak esaterako.
Polemika ikusirik “Autoregulación” sortu zen. Bere helburua benetako publizitate legal, jator eta zintzoaren alde egitea da. Dena den, ez du legearen gainetik lan egin nahi: legea betetzen laguntzen du bere zerbitzuei esker.
Honek abantailak ekarri dizkie bai iragarleei, baita kontsumitzaileei ere. Kontsumitzaileek esaterako, publizitate errespontsablea izango dute erakundeari esker. Iragarleek ordea, doako (asoziatuek) zerbitzu berri bat dute eskura, arriskuak aurreikusi ahal izateko. Konpetentzia desleiala desagertuko da gainera eta gai legal eta deontologikoen inguruan aholkuak eskaintzen ditu.
Niri pertsonalki, zerbitzu interesgarria iruditzen zait eta sektorearen aldetik izugarrizko errespontsabilitatea honelako kontu baten aurrean batu eta denen artean indarrak batzea. Baina honek ez du polemika isilarazten: publizitateak protekzionismoa edo askatasun osoa izan behar du?
Nire ebaluaketa etorkizuneko profesional eta herritar modura berdina da. Izan ere, profesionalek herritarren interesak zaindu behar dituztela iruditzen zait. Nire burua ez nuke inongo muturrean kokatuko: lehen aipatu bezala herritarren interesak defendatuko balira, askatasun osoa beharko luke publizitateak (baita beste edozein sektorek ere), baina egoera hori ematen ez denez, erregulazioa beharrezko ikusten dut.
Dena den, ez nator bat artikuluan aipatzen den moduan, erreklamazioen igoerak gizarte helduagoa adierazten duela. Gainerako gai guztietan bezala, norberak bere interesen alde egiten duela iruditzen zait eta inork ez duela gizartearen onura zaintzen. Erreklamazio gehienak, iragarkian agertzen direnen aldeko erakundeak egiten ditu eta erakunde hauek ez dira beste publizitateaz arduratzen. Hobeto azaltzen saiatuko naiz: ehiztarien erakundeek ehiztariaren aldeko irudia salatuko dute, baina emakumearen irudia bortxatua ikusten den irudia ez dute salatuko ziurrenik. Berdin egingo dute emakumearen edo berdintasunaren aldeko erakundeek ere ehiztariak gutxiesten badira. Honek guztiak, erreklamazioak norberaren interesen alde egiten direla adierazten du eta ez gaudela gizarte kritiko baten aurrean.
Hori dela eta, etorkizunean profesional modura eta herritar gisa, erreklamazioak zentzuz egitea eskatuko nuke, interes komuna bilatuz eta ez norberaren interesa. Gai mamitsua da, baina publizitateko profesionalek jarraitutako bidea (gehienena) txalogarria dela iruditzen zait.
Aurreko 10 spot hauek lagin modura hartuta, ondorio batzuk atera genitzake iragarkien joera nagusien inguruan. Hasteko, iragarki emozionalak direla nagusi: kontsumo emozionala egin ohi dugula esaten bada, erosketara bultzatzeko iragarkiak ere emozionalak izan ohi dira. Hamar spotetatik erdiak ez du argudio arrazionalik eman gure kasuan, eta argudioren bat eman dutenetako batzuk, emozioa ere gehitu diete ezaugarriei. Mistoak eta emozionalak nagusi beraz.
Mistoen inguruan gehiago sakondu nahiko nuke. Izan ere, Tesoro Público eta Honda autoaren iragarkiek erabili dute modu hau eta bai bata, bai eta bestea ere, erosketa garrantzitsuak dira. Ez dira egunero erosten diren huskeriak, norberaren ekonomian eragin nahiko handia duten produktuak baizik. Hori dela eta, iragarki hauek guztiz emozionalak izanda zaila izango litzake erosketara bultzatzea. Kontsumitzailea emozioen bitartez limurtzen dute, eta ondoren beraien erabakia egokia izan dela azpimarratzeko, arrazoi batzuk eman. Honek, iragarki emozionalen nagusitasuna adierazten du beste behin, produktu hauek ere posible duten neurrian, bide hori jarraitzen dutela adierazten baitu.
Interesgarria da era berean, publizitateak hautsi dituen mugak azaltzea. Honekin, iragarki emozional eta arrazionalek bere gain dituzten elementuak, berdinak izan daitezkeela adierazi nahiko nuke. Badirudi, argudio arrazionalek ezin dutela umoretsuak izan edo emozionalek ezin dutela mezu didaktikorik adierazi. Hori zen behinik behin, nire buruan zegoen ustea, praktika hau egin aurretik. Honda autoaren iragarkia aipatu behar dugu beste behin, umorea eta argudioak, emozioa eta mezu didaktikoak uztartzen dituelako. Edo Ford autoaren iragarki nagusiki arrazionala eta umoretsua aldi berean.
Mezu didaktikoen erabilera, ez da iragarki motaren arabera beraz. Produktuen arabera erabiltzen dela esan genezake. Lagina handiegia ez bada ere, produktu berrietan topatu dugu guk eta logikoa iruditzen zaigu, atera berri direnen erabilera azaltzeko erabiltzea batez ere.
Umorea errekurtso ohikoa da iragarkietan. Gizarteak iragarkia hobeto onartu dezan lagundu dezake. Izan ere, TBtan agertzen den publizitate masiboak nazka nazka eginda gaitu gehiengoa eta umoreak, barre egiteko aukera ematen digu gutxienez. Hala ere, umorea errekurtso arriskutsua dela iruditzen zait. Txiste txarrak gustoko ez diren moduan, umore txarra edo bezero potentzialaren gustokoa ez bada, produktuarengan eragin negatiboa izan dezake. Dena den, gure laginean ia iragarkien erdiak erabili du errekurtso hau, beraz, oso erabilia dela esan genezake.
Ospetsuak ere errekurtso ohiko eta historikoak dira. Hasiera batean produktuarekin zerikusirik ez zuten ospetsuak erabiltzen zirela ikasi badugu ere, gaur egun ospetsuen aukeraketa aintzat hartzen dela esan genezake. Gure laginean bi eratako aukeraketak aurkitu ditugu. Batetik Castilla y León erkidegoko iragarkian, bertakoa ez den eta erkidegoarekin lotura jakinik ez duen aktore amerikarra erabili dute, eta bestetik, Honda eta Repsolek, autogintza sektoreko ospetsua bat erabili dute: Dani Pedrosa, pilotoa. Hirurek gizonezko bat aukeratu dute ordea.
Gizonezkoen nagusitasun hau, over ahotsean ere ikusi daiteke. Gure laginean ez da emakumezkorik ageri hitz egiten. Ez dakigu iragartzen diren produktuengatik den, edo edozein iragarkietan den ohiko. Gure produktuak: autoak, ekonomia kontuak, oporraldiak… pisuzko edo etxean zeresana duten produktuak dira. Era berean, Radical freskagarriaren kasuan, pertsonaia gaizto edo beldurgarria da. Esan genezake, aldatuz badoa ere pixkanaka, gure gizartean rol edo jarrera hau gizonezkoek izan dutela orainarte. Behar bada, hori dela eta agertu dira gizonezkoen ahotsak iragarkiaren amaiera hauetan.
Amaieran agertzen da musika ere gehienetan. Hitzak baina ohikoagoa da eta jingle bat aurkitu badugu ere, fondoan agertzen da gehienetan. Dena dela, ia iragarki ia guztietan agertzen den elementua da, istorioak laguntzen eta iragarkia eramangarriagoa egiten laguntzen duelako. Badira musikari esker gogoraerrazagoak diren iragarkiak eta publizitateari esker ezagutzera eraman diren abestiak ere.
Elementu asko eta modu ezberdinean nahasten ditu publizitateak beraz. Elementu bakoitzak bere garrantzia du nire ustetan eta elementu bakoitzaren aukeraketa garrantzitsua bada ere, beren arteko konposaketa ere kontuan izan behar da. Iragarkiak, orokorrean zentzua izan behar du eta munduko abestirik onenak edo ospetsurik famatuenak produktuarekin loturarik ez badute, agian iragarki hau ez da nahi bezain eraginkorra izango. Elementuen koordinazioan aurkituko dugu beraz eraginkortasuna nire ustez.
Klasean 10 spot aztertu ditugu eta bakoitza elementu desberdinetan deskonposatu: argumentuen natura, umorearen erabilera, musika, ospetsuen erabilera, ahotsak… izan ditugu kontuan.
Hona hemen azterketa horren emaitza:
Lays: patatak iragartzeko, arrazonamendu emozionala erabili da. Gustoko ez badut ere, umorea erabili dutela esan dezakegu eta fondoan musika jarri sentsazio hauek laguntzeko. Ez dute mezu didaktikorik ez eta ospetsuri erabili. Ahotsari dagokionean berriz, protagonista bera da hitz egiten duen bakarra, over ahotsik erabili gabe.
Honda, Ecodesafio: Autoa iragartzeko arrazoiak nahiz emozioa erabili dituzte, mistoa da beraz. Umorezko iragarkia da, baina didaktikoa aldi berean. Musika ere erabili dute fondoan eta Dani Pedrosaren presentziarekin kontatzen du. Over ahotsa gizonezko batena da.
Radical: freskagarri honen iragarkia guztiz emozionala da. Ez dute umorea, ez ospetsurik ez eta mezu didaktikorik erabili hala ere. Fondoko musika erabili dute eta over ahotsa iragarki osoan zehar, amaieran, ahots hori nondik datorren ikusten badugu ere. Gizonezko ahotsa da nagusi.
Tesoro Público: “letras del tesoro” direlakoak saltzeko orduan iragarki mistoa sortu dute: emozioekin jolastu dute, baina baita arrazoiak eman ere. Ez dute umorerik, ez ospetsurik, ezta mezu didaktikorik zabaldu ere. Fondoko musika eta gizonezko baten over ahotsa.
Castilla León: autonomia erkidego hau iragartzeko emozioak erabili dituzte. Izan ere, iragarkian erkidegoak utzitako oroitzapenak gogorarazten dira, modu umoretsu batean agian (aspergarria egin badaiteke ere). Musikarik eta mezu didaktikorik gabe, aktore baten presentziarekin kontatu dute eta over ahotsa ere gizonezkoarena da.
Mercedes Benz: autoa iragartzeko orduan iragarki emozionala erabili dute. Autoaren ezaugarri batzuk agertzen badira ere amaieran, honek ez du arrazoien bitartez argudiatzen dutela esan nahi: desioa, txokolatea… autoarekin zer ikusirik ez duten argudioak erabili dira. Ez da ahotsik ez mezu didaktikorik erabili iragarki osoan zehar. Fondoko musikarekin bakarrik, ez dute mezu didaktikorik ezta ospetsurik erabili ere.
Repsol: iragaki emozionala hautatu dute kirol babesletza iragartzeko. Pedrosa eta musika dira nagusi. Ez umorerik, ezta mezu didaktekorik ere. Gizonezkoarena da over ahotsa.
Child Lock: TB erotikoaren iragarki hau nagusiki arrazionala da. Ez dute umorerik, mezu didaktikorik, ez ospetsurik ezta ahotsik erabili. Musika ordea bai, fondoan.
Ford: autoen iragarki hau nagusiki arrazionala bada ere, umorea erabiltzen du. Ez musikarik, mezu didaktikorik, ezta ospetsurik ere ordea. Over ahotsa gizonezkoarena da.
Orange: telefono tarifa bat iragartzeko, iragarki arrazionala egin dute. Bertan, ez dute umorerik, ez mezurik didaktikorik ezta ospetsurik erabili. Jingle-a da nagusi eta gizonezko baten over ahotsarekin bukatzen da.
